Pauli PP. IV — Cum ex apostolatus officio

LatineEnglishFrançais

Paulus Episcopus

Servus servorum Dei

Ad perpetuam rei memoriam.

CUM EX APOSTOLATUS OFFICIO, nobis, meritis licet imparibus, divinitus credito, cura dominici gregis nobis immineat generalis, et exinde teneamur, pro fideli illius custodia et salubri directione, more vigilis pastoris, assidue vigilare et attentius providere, ut qui hac aetate, peccatis exigentibus, propriae prudentiae innitentes, scientius et perniciosius solito contra orthodoxoae fidei disciplinam insurgunt, et superstitiosis ac fictitiis adinventionibus sacracrum Scripturarum intelligentiam pervertentes, catholicae Ecclesiae unitatem et inconsutilem Domini tunicam scindere moliuntur, ab ovili Christi repellantur, ne magisterium erroris continuent, qui discipuli veritatis esse contemnuat.

§ 1. Nos, considerantes rem huiusmodi adeo gravem et periculosam esse, ut Romanus Pontifex, qui Dei et Dominici nostri Iesu Christi vices gerit in terris, et super gentes et regna plenitudinem obtinet potestatis, omnesque iudicat, a nomine in hoc saeculo iudicandus, possit, si deprehendatur a fide devius, redargui; te quid, ubi maius intenditur periculum, ibi est plenius et diligentius consulendum ne pseudoprophetae aut alii etiam saecularem iurisdictionem habentes simplicium animas miserabiliter illaqueent, inumerabiliesque populos, eorum in spiritualibus aut temporalibus curae et regiini comissos, secum in perditionem et danationis interitum trahant, nec aliuando contigat nos abominationem desolationis, quae dicta est a Danielte propheta, in loco sancto viderel cupientes, quntum cum Deo possumus, pro nostro munere pastorali, vulpes, vineam Dominici demoliri satagentes, capere, et lupos ab ovilibus arcere, ne canes muti videamur nequeuntes latrare, et perdamur cum malis agricolis, ac mercenario comparemur.

§ 2. Habita super his cum venerabilibus fratribus nostris sanctae Romanae Ecclesiae cardinalibus deliberatione matura, de eorum consilio et unanimi assensu, omnes et singulas excommunicationis, suspensionis et interdicti ac privationis et quasvis alias sententias, censuras et poenas, a quibusvis Romanis Pontificibus praedecessoribus nostris aut pro talibus habitis, etiam per eorum literas extravagates, seu sacris conciliis ab Eccleesia Dei receptis, vel sanctorum Patrum decetis et statutis, aut sacris canonibus ac constitutionibus et ordinationibus apostolicis contra haetreticos aut schismaticos quomodolibert latas et promulgatas, apostolica auctoritate approbamus et innovamus, ac per petuo observari et in viridi observantia, si forsan in ea non sit, reponi et esse debere; nec non quoscumque, qui hactenus a fide catholica deviasse aut in aliquam haeresim incidisse seu schisma incurrisse aute excitasse seu commisse, deprehensi aut confessi vel convicti fuerint, seu (quod Deus pro sua clementia et in omnes onitate avertere dignetur) in posterum deviabunt, seu in haeresim incident, aut schisma incurrent vel excitabunt seu committent, et deviasse seu incidisse, aut incurrisse vel excitasse seu commmisisse deprehendentur aut confitebuntur seu convincentur, cuiuscumque status, gradus, ordinis, conditionis et praeeminentiae existsant, etiam episcopali, archiepiscopali, patriarchali, primatiali aut alia maiori dignitate eclesiastica seu cardinalatus honore, et Apostolicae Sedes ubivis locorum, tam perpetuae quam temporalis, legationis munere, vel munana, etiam comitli, baronali, marchionali, duxali, regia et imperiali auctoritate seu excellentia praefulgeant, et eorum quaemlibet sententias, censuras et poenas praedictas incurrere volumus at que decernimus.

§ 3. Et nihilominus, considerantes dignum esse ut qui virtutis amore a malis non abstinent, metu poenarum ab illis deterreantur; et quot episcopi, archiepiscopi, patriarchae, primates, cardinales, legati, comites, barones, marchiones, duces, reges et imperatores, qui alios docere et illis bono exemplo, ut in fide catholica contineantur, esse debent, praevaricando, gravius ceteris peccant, cum non solum seipso perdant, verum etiam alios innumerabilies populos, eorum curae et regimini creditos seu alias eius subditos, secum in perditionem et puteum interitus trahant, de similibus consilio et assensu, hac nostra in perpetuum valitura constitutione, in odium tanti criminis, quo nullum in Ecclesia Dei maius aut perniciosius esse potest, de apostolicae potestatis plenitudine, sancimus, statuimus, decernimus et definimus quod, sententiis, censuris et poenis praedictis in suo robore et efficacia remanentibus, ac effectum suum sortientibus, omnes et singuli episcopi, achiepiscopi, patriarchae, primates, cardinales, legati, comites, barones, marchiones, duces, reges et imperatores, qui hactenus, ut praefertur, deviasse aut in haeresim incidisse, seu schisma incurrisse, excitasse vel commississe deprehensi aut confessi vel convicti fuerint, et in posterum deviabunt aut in haeresim incident seu schism incurrent vel excitabunt ut committent, et deviasse seu in haeresim incidisse vel schisma incurrisse aut excitasse seu commisisse deprehendentur aut confitebuntur seu convincentur, cum in hoc inexcusabiliores ceteris reddantur, ultra sententia, censuras et poenas praedictas, sint etiam eo ipso, absque aliquo iuris auc facti ministerio, suis ordinibus et cathedralibus, etiam metropolitanis, patriarchalibus et primatialibus ecclesiis ac cardinalatus honore et cuiusvis legationis munere, nec non voce activa et passiva, omnique auctoritate, ac monsteriis, beneficiis et officiis ecclesiasticis, cum cura et sine cura, saecularibus et quorumvis Ordinum regularibus, quae, ex quibusvis concessionibus et dispensationibus apostolicis, in titulum, commendam et administrationem aut alils quomodolibet obtinuerint, et in quibus vel ad quae ius aliquod habuerint, necnon quibusvis fructibus, redditibus et proventibus annuis super similibus fructibus, redditibus et proventibus eis reservatis et assignatis, comitatibus quoque, baroniis, marchionatibus, ducatibus, regnis et imperio pentius et in totum perpetuo privati, et ad illa de cetero inhabiles et incapaces, habeanturque pro relapsis et subversis in omnibus et per omnia, perinde ac si prius haeresim huiusmodi in iudicio publice abiurassent; nec ullo umquam tempore ad eorum pristinum statum aut cathedrales, metropolitantas, patriarchales et primatiales ecclesias, seu cardinalatus vel alium honorem aut quamvis aliam maiorem vel minorem digitatem, seu vocem activam vel passivam, aut auctoritatem, seu monasteria et benificia, vel comitatus, baronias, marchionatus, ducatus, regna et imperium restitui, reponi, reintegrari aut rehabilitari possint, quinimmo saecularis relinquantur arbitrio potestatis, animadversione debita puniendi, nisi apparentibus in eis verae poentitentiae indiciis et condigne poenitentiae fructibus; ex ipsius Sedis benignitate et clementia in aliquo monasterio aut alio regulari loco, ad peragendum perpetuam in pane doloris et aqua maestitiae poentitentiam, retrudendi fuerint.  Quodque pro talibus ab omnibus, cuiuscumque status, gradus, ordinis, conditionis et praeeminentiae existentibus, ac quacumque, etiam episcopali, archiepiscopali, patriarchali et primatiali aut alia maiori ecclesiastica dignitate, et etiam cardinalatus honore, seu mundana, etiam comitali, baronali, marchionali, ducali, regia et imperiali auctoritate et excellentia pollentibus, haberi, tractari et reputari, et ut tales evitari omnique humanitatis solatio destitui debeant.

§ 4.  Et qui ius patronatus aut nominandi personas ideoneas ad cathedrales, etiam metropolitanas, et patriarchales ac primatiales ecclesias seu monasteria vel alia beneficia ecclesiastica, per privationem huiusmodi vacantia, habere praetenderint, ne illa diutinae vacationis exponantur incommodis, sed, de servitute haereticorum erepta, personis concedantur idoneis, quae illarum populos in semitas iustitie fideliter dirigant, teneatur ad ecclesias, monasteria et beneficia huiusmodi alias personas idoneas, infra tempus a iure vel ex eorum concoratis seu compactatis cum dicta Sede initis statutum, nobis seu pro tempore existenti Romano Pontefici praesentari, alioquin, tempore huiusmodi elapso, plena et libera ecclesiarum, monasteriorum et beneficiorum praedictorum dispositio ad nos Romanum Pontificem praedictum eo ipso pleno iure devolvatur.

§ 5.  Et insuper qui ipsos deprehensos aut confessos vel convictos scienter quomodolibet receptare vel defendere aut eis favere vel credere seu eorum dogmata dogmatizare praesumpserint, sententiam excommunicationis eo ipso incurrant, efficianturque infames, nec voce, persona, scriptis vel nuncio aut procuratore aliquo ad publica seu privata officia aut consilia seu synodum vel concilium, generale vel provinciale, nec conclave cardinalium aut aliquam fidelium congregationem seu electionem alicuius, aut testimonium perhibendum admittantur, nec admitti potest; sint etiam intestabilies, nec ad haereditatis successionem accedant; nullus praeterea cogatur eis super aliquo negotio respondere.   Quod si forsan iudices extiterint, eorum sententiae nullam obtineant firmitatem, nec aliquae causae ad eorum audientiam deducantur; et, si fuerint advocati, eorum patrocinium nullatenus recipiatur; si vero tabelliones extiterint, instrumenta confecta per eos nullius sint penitur roboris vel momenti.  Et insuper clerici omnibus et singulis ecclesiis, etiam cathedralibus, metropolitanis, patriarchalibus et primatialibus, ac dignitatibus, monasteriis, beneficiis et officiis ecclesiasticis, etiam, ut praefertur, qualificatis, per eos quomodolibet obtentis, et tam ipsi quam laici, etiam ut praemittitur, qualificati et dignitatibus praedictis praediti, quibuscumque regnis, ducatibus, dominiis, feudis et bonis temporalibus per eos possessis privati existant eo ips; regnaque, ductus, domini, et feuda et bona huiusmodi publicentur et publicata sint, efficianturque iuris et proprietatis eorum, qui illa primo occupaverint, si in sinceritate fidei et unitate sanctae Romanae Ecclesiae, ac sub nostra et succesorum nostrorum Romanorum Pontificum canonice intratium obedientia fuerint.

§ 6.  Adiicientes quod si ullo umquam tempore apparuerit aliquem episcopum, etiam pro archiepiscopo seu patriarcha vel primate se gerentem, aut praedictae Romanae Ecclesiae cardinalem, etiam, ut praefertur, legatum, seu etiam Romanum Pontificem, ante eius promotionem vel in cardinalem seu Romanum Pontificem assumptionem, a fide catholica deviasse aut in aliquam haeresim incidisse (seu schisma incurrisse vel excitasse aut comisisse), promotio seu assumptio de eo, etiam in concordiam et de unanimim omnium cardinalium assensu facta, nulla, irrita et inanis existat, nec per susceptionem muneris, consecrationis, aut subsecutam regiminis et administrationis, poessionem, seu quasi,  vel ipsius Romani Pontificis inthronizationem aut adorationem, seu ei praestitam ab omnibus obedientiam, et cuiusvis temporis in praemissis cursum, convaluisse dici aut convalesere possit, nec pro legitima in aliqua sui parte habeatur, nullamque talibus in episcopos seu archiepiscopos vel patriarchas aut primates promotis, seu in cardinales vel Romanum Pontificem assumptis, in spiritualibus vel temporalibus administrandi facultatem tribuisse aut tribuere censeatur, sed omnia et singula per eos quodmodolibet dicta, facta, gesta et administrata ac inde secuta quaedumque viribus careant, et nullam prorsus firmitatem nec aius alicui tribuant; sintque ipsi sic promoti et assumpti eo ipso, absque aliqua desuper facienda delcaratione, omni dignitate, loco, honore, titulo, auctoritate, officio et potestate privati; liceatque omnibus et singulis sic promotis et assumptis, si a fide antea non deviassent nec haeretici fuissent, neque schisma incurrissent aut excitassent vel commissent.

§ 7.  Subditis personis, tam clericis saecularibus et regularibus quam etiam laicis, necnon cardinalibus, etiam qui electionis ipsius Pontificis antea a fide devii aut haeretici seu schismatici interfuerint, seu alias consenserint, et ei obedientiam praestiterint, eumque adoraverint, ac castellanis, praefactis, capitaneis et officialibus, eitam almae Urbis nostrae et totius Status Ecclesiastici etiam eisdem sic promotis vel assumptis homagio seu iuramento vel cautione obligatis et obnoxiis, ab ipsorum sic promotorum vel assumptorum obedientia et devotione impune quandocumque recedere, eosque ut magos, ethnicos, publicanos et haeresiarcas evitare; eisdem subditis personis fidelitati et obedientiae futurorum episcoporum, archiepiscoporum, patriarcharum, primatum, cardinalium et Romani Pontificis canonice instrantis nihilominus adstrictis remanentibus, et, ad maiorem ipsorum sic promotorum et assumptorum, si eorum regimen et administrationem continuare voluerint, confusionem, contra eosdem sic promotos et assumptos auxilium brachii saecularis implorare; nec propterea ab ipsroum sic promotorum et assumptorum fidelitate et obedientia, praemissorum occasione, recedentes, tamquam tunicae Domini scissores, aliquarum censurarum seu poearum ultioni subiaceant.

§ 8.  Non obstantibus constitutionibus et ordinationibus apostolicis, nec non privilegiis, indultis et liberis apostolicis eisdem episcopis, archiepiscopis, patriarchis, primatibus et cardinalibus ac quibusvis aliis, sub quibuscumque tenoribus et formis, ac cum quibusvis clausulis et decretis, etiam motu proprio et ex certa scientia, ac de apostolicae potestatis plenitudine, seu etiam consistorialiter, aut alias quomodolibet concessis et etiam iteratis vicibus approbatis et innovatis, ac etiam in corpore iuris clausis, necnon quibusvis capitulis conclavis, etiam iuramento aut confirmatione apostolica vel quavis firmitate alio roboratis, et per nos ipsos iuratis.  Quibus omnibus, eorum tenores praesentibus pro expressis ac de verbo ad verbum insertis habentes, illis alias in suo robore permansuris, hac vice dumtaxat, specialiter et expresse derogamus, ceterisque contrariis quibuscumque.

§ 9.  Ut autem praesentes literae a omnium, quorum interest, notitiam de ducantur, volumus eas seu earum transumptum (cui, manu notarii publici subscriptio et sigillo alicuius personae in dignitate ecclesiastica constitutae munito, plenam fidem adhiberi debere decernimus) in basilicae Principis Apostolorum de Urbe et Cancellariae Apostolicae valvis atque in acie Campi Florae per aliquos ex cursoribus nostris publicari et affigi, earumque copiam inibi affixam dimitti, publicationemque, affixionem et copiae affixae huiusmodi sufficere et pro solemni et legitima haberi, nec aliam publicatinoem requiri aut expectari debere.

§ 10.  Nulli ergo omnino hominum liceat hanc paginam nostrae approbationis, innovationis, sanctionis, statuti, derogationis voluntateum, decretorum infringere vel ei auso temerario contraire. Si quis autem hoc attentare praesumpserit, indignationem omnipotentis Dei ac beatorum Petri et Pauli apostolorum eius se noverit incursurum.

Datum Romae, apud S. Petrum, anno Incarnationis dominicae millesimo quingentesimo quinquagesimo nono, XV ka(len)das martii, pontificatus nostri anno IV.

† Ego Paulus, catholicae Ecclesiae episcopus.
† Ego Io. Bellayus, episcopus Ostiensis.
† Ego R. cardinalis de Carpo, episcopus Portuensis.
† Ego F. cardinalis Pisanus, episcopus Tusculanus.
† Ego Fed., cardinalis Caesius, episcopus Praenestinus.
† Ego P., cardinalis episcopus Albanen.

† Ego R., cardinalis S. Angeli, maior poenitentiarius.
† Ego T. cardinalis Crispus.
† Ego Fulvius, cardinalis Perusinus.
† Ego Io. Mich. cardinalis Saracenus.
† Ego Io, cardinalis S. Vitalis.
† Ego Io, cardinalis Puteus.
† Ego Hier. cardinalis Tranensis.
† Ego Diomedes, cardinalis Arianensis.
† Ego Scipio, cardinalis Pisarum.
† Io., cardinalis Reumanus.
† Io. Antonius, cardinalis S. Pancratii..
† Ego Tha., cardinalis Gaddus.
† Ego Virg., cardinalis de Spoleto.
† Ego F. M. cardinalis Alexandrinus.
† Ego Cle. Monilianus, cardinalis Araec.
† Ego G. Asc., diaconus cardinalis Cam.
† Ego N., cardinalis de Sermoneta.
† Ego  Ia., cardinalis Sabellus.
† Ego Hier., cardinalis S. Gregorii.
† Ego Inno., cardinalis de Monte.
† Ego Aloy., cardinalis Cornelius.
† Ego C., cardinalis Carafa.
† Ego Alfon., cardinalis Neapolitanus.
† Ego Vitellotius, cardinalis Vitellius.
† Ego Io. Baptista, cardinalis consiliarius.

Dominus mihi adiutor.
Dat. die 15 Februarii 1559, pontif. anno IV.


 

The Constitution, “Cum ex apostolatus”

Paul IV, Bishop
Servant of the Servants of God

February 15, 1559 A. D.

[Translated from the Latin text of the bull found in  Francesco Gaude’s,
Bullarum Diplomatum et Privilelgio, Turin, 1860, Tome VI, pp. 551-556.]

SINCE FROM THE OFFICE OF THE APOSTOLATE, divinely entrusted to Us, beyond the measure of Our merits, the general care of the Lord’s flock looms over Us, and hence from this We are bound for the sake of their faithful custody and salubrious direction, according to the custom of a Shepherd’s watches-at-night, to assiduously keep vigil, and to more attentively look ahead, so that those, who in this Age, with sins forcing them, as ones striving according to their own prudence, rise up more knowingly and more perniciously than usual against the discipline of the orthodox faith, and, who perverting the understanding of the sacred Scriptures with superstitious and fictive inventions, contrive to rend the unity of the Catholic Church and the seamless tunic of the Lord, may be repelled from Christ’s sheep-pen, lest they continue their magisterium of error, who contemn to be disciples of the truth.

§ 1. We, considering this kind of affair to be so grave and dangerous, that (even) the Roman Pontiff, who on earth acts in the place of our God and Lord, Jesus Christ, and who obtains the plenitude of power over nations and kingdoms, and judges all, as one to be judged by no one in this age, may, if he be found to be deviant from the Faith, be refuted; and that, where there is intended greater danger, one is to take counsel more fully and more diligently lest the pseudo-prophets or others having even secular jurisdiction miserably entrap the souls of the simple, and draw the innumerable people, committed to (their) care and government, in things spiritual and temporal, with them into the perdition and ruin of damnation, and lest it happen at some time that We see the abomination of desolation, which was spoken of by Daniel the prophet, in the Holy Place;  desiring as much as We are able with God, for the sake of our pastoral charge [munus], to capture the foxes, striving to demolish the vineyard of the Lord, and keep wolves at a distance from the sheep-pens, lest We be seen to be dumb dogs, not wanting to bark, and be lost with the evil field-workers, and be compared to a mercenary.

§ 2. After having held a mature deliberation over these things with Our venerable brothers, the Cardinals of the Holy Roman Church, with their counsel and unanimous assent, We approve and renew with (Our) Apostolic Authority each and all of the sentences, censures and punishments of excommunication, suspension and interdict and privation and whatever others, had for such (cases) by whatever Roman Pontiffs, Our predecessors, even through their letters extravagantes, or received by the Church of God in sacred councils, and/or published and promulgated  in whatever manner in the decrees and statutes of the holy Fathers, or by sacred canons and constitutions and apostolic ordinances, against heretics and schismatics, and We renew, that they are to be perpetually observed and are to be returned to and ought to be in a flourishing observance, if perhaps they not be in it; and that also whomsoever, who be found or confessed and/or convicted, to have heretofore deviated from the Catholic Faith or fallen into any heresy or to have joined in or excited or committed schisms, or — which God deign to avert by His Clemency and Goodness to all — who will deviate in the hereafter, or fall into heresy, or join in and/or excite or commit schisms, and be found to have deviated or fallen into, or joined and/or excited or committed or will confess or be convicted (of the same), of whatsoever state, grade, order, condition and preeminence they be, even episcopal, archepiscopal, patriarchal, primatial or in any greater ecclesiastical dignity or honor of the Cardinalate, and of whatever land of the Apostolic See they shine forth, as much perpetual as temporal, by the munus of a legation, and/or even with the authority or excellence of a Count, Baron, Marquis, Duke, King and Emperor, and We will and decree, that these incur whatever of the aforesaid sentences, censures and punishments.

§ 3. And nevertheless, considering it to be worthy that those who do not abstain from evils by the love of virtue, be deterred from the same by the fear of punishments; and that Bishops, Archbishops, Patriarchs, Primates, Cardinals, legates, Counts, Barons, Marquises, Dukes, Kings and Emperors, ought to be those who ought to teach others also by their own good example, so that they may continue in the Catholic Faith: in prevaricating they sin more gravely than all others, since they not only destroy their very selves, but also draw into the perdition and pit of destruction the innumerable other peoples, entrusted to their care and government or otherwise subject to them, We, from the counsel and assent of the same, by this Our Constitution to be valid in perpetuity, in hatred of such crimes, than which nothing can be greater or more pernicious in the Church of God, do, from the fullness of (Our) Apostolic Authority, sanction, establish, decree and define that, with the sentences, censures, aforesaid punishments remaining in their strength and efficacy, having their effect, each and all Bishops, Archbishops, Patriarchs, Primates, Cardinals, Legates, Counts, Barons, Marquises, Kings and Emperors, who heretofore, as is aforesaid, have been detected or confessed and/or convicted, to have deviated or fallen into heresy, or joined in, excited and/or committed schisms, or (who) in the hereafter will deviate or fall into heresy or join and/or excite or commit schisms, and be detected to have deviated or fallen into heresy or to have joined in, excited or committed schisms, since in this they are rendered more inexcusable than all others, that beyond the sentences, censures and aforesaid punishments, they be by this very thing, without any service of right or fact, entirely and wholly in perpetuity deprived of their orders and cathedrals, even metropolitan, patriarchal and primatial churches and of the honor of the Cardinalate and munus of any legation whatsoever, and even of active and passive voice, of all authority, and monasteries, benefices and ecclesiastical offices, cum cura or sine cura, (pertaining) to secular or regular Orders of any kind, which, they had obtained by whatever concessions and apostolic dispensations, in title, in comendam and administration or in whatsoever manner you like, in which and/or for which they had any right, and even of whatever fruits, returns and annual proceeds over the similar fruits, returns and proceeds reserved or assigned to them, even by Counts, Barons, Marquises, Dukes, Kings and Emperors, and regarding that, concerning all other things, let them be unable and incapable, and let them be held as relapsed and subverted, in all (places) and for all (times), from this very thing, even if they will have abjured heresy of this kind publicly in judgement; nor let them at any time ever be restored, returned, reintegrated or rehabilitated to their pristine state or cathedrals, metropolitian, patriarchal and primatial churches, or Cardinalates and/or other honor or whatever other greater or lesser dignity, or active and/or passive voice, or authority, or monasteries and benefices, and/or counties, baronies, marquisates, duchies, kingdoms and empire, who indeed have not been relinquished to the judgement of secular authority as ones to be punished with due consideration, unless they are to be brought back to the apparent indications of true penitence and the fruits of condign penitence, from the goodness and clemency of this See, in any monastery or other place of regulars, for doing perpetual penitence on the bread of grieving (doloris) and water of mourning (maestitiae). And that for such ones existing by all (titles), of whatever state, grade, order, condition and preeminence, or enjoying whatever dignity, even episcopal, archiepiscopal, patriarchal and primatial or other greater ecclesiastical, and even the honor of the Cardinalate, or by the mundane authority of a Count, Baron, Marquis, Duke, King or Emperor, let them be obliged to be held, treated and avoided as such and destitute of all human solace.

§ 4. And let those who pretend to hold the right of patronage or of naming the persons suitable to cathedrals, even the ones metropolitan, and patriarchal or primatial churches or monasteries and/or other ecclesiastic benefices, vacated through a privation of this kind, lest these be exposed to inconveniences of a too long vacancy, but be, rather, snatched from the service to heretics, let the same be conceded to suitable persons, who may faithfully direct their peoples in the paths of justice; (and) let them be bound to present other suitable persons to Us or the Roman Pontiff existing at that time, regarding churches, monasteries and benefices of this kind, within the time prescribed by right and/or under the statute of theirs according to the concordats or compacts begun with the said See; otherwise, with the time of this kind elapsed, let the full and free disposition of churches, monasteries and aforesaid benefices devolve in full right to Us and the aforesaid Roman Pontiff, by this very (fact).

§ 5. And, moreover, let those who will have presumed knowingly in any manner whatsoever to receive and/or defend the same thus found or confessed and/or convicted, or favor them and/or believe or teach their dogmas, incur by this very (fact) the sentence of excommunication, and let them be made infamous, nor let them be admitted by voice, person, writings and/or messenger or any procurator to public or private offices or councils or a Synod and/or Council, general and/or provincial, nor to a Conclave of the Cardinals or to any congregation of the Faithful or to the election of anyone, or to give witness, nor let them be able to be admitted; let them also be unable to write wills and to accede to a succession of an inheritance;  in addition, let no one respond to them upon any business.  Wherefore if they perhaps be judges, let their sentences obtain no firmness, nor let any cases be brought to their hearing; and, if they be lawyers, let their patronage be in no manner received; but if if they be messengers, let the credentials made for them be entirely of no strength and/or moment. And moreover let clerics for each and all churches, even cathedrals, metropolitans, patriarchals and primatials, or dignities, monasteries, benefices and ecclesiastical offices, even, as is preferred, those qualified, obtained for them in any manner you will, and both they and laymen, even, as is promoted, qualified and endowed with the aforesaid dignities, in whatsoever kingdoms, duchies, lordships, fiefs and temporal goods possessed by them, stand forth deprived by this very (fact); and let the kingdoms, duchies, lordships, fiefs and goods of this kind be confiscated and let them be as confiscated, and let them become of the right and property of those, who occupy them first, if they have been obedient in the sincerity of the Faith and in unity of the Holy Roman Church, and under Ours and that of Our successors, the Roman Pontiffs, canonically elected.

§ 6. Adding, that if at any time it will have appeared that any Bishop, even acting as an Archbishop or Patriarch and/or Primate, or a Cardinal of the aforesaid Roman Church, even, as as promoted, Legate, or even the Roman Pontiff, before his promotion as a Cardinal or assumption as Roman Pontiff, has deviated from the Catholic Faith or fallen into any heresy, let the promotion or assumption of him, even accomplished in agreement and unanimous assent of all the Cardinals, stand forth as null, irritus and void, and let neither through his undertaking of the munus, consecration, or subsequent government and administration, possession, or as if, and/or enthronement or adoration of him as Roman Pontiff, or obedience proffered to him by all, and whatever course of time in the aforesaid, be able to be said to be convalidated or be convalidated, nor let it be had as legitimate in any of its parts, and let it be judged to have granted or to grant no faculty for such things to those promoted as Bishops or Archbishops and/or Patriarchs, or assumed as Cardinals and/or Roman Pontiff, in things spiritual and/or temporal, but let each and every thing said, done, accomplished and administered in any manner you will by them, and whatever things follow from these, lack force, and let them grant entirely no firmness nor right to anyone; and let these same thus promoted and assumed by this very (fact), without any declaration needed to be made over them, be deprived of all dignity, position, honor, title, authority, office and power; and Let it be licit, for each and all thus promoted and assumed, if they had not before deviated from the Faith nor were heretics, nor joined in or excited and/or committed schisms:

§ 7. for persons subject, both clerics and seculars, and regulars as even lay, and also Cardinals, even those who were present at the election of the Pontiff (who) deviated beforehand from the Faith or (was) a schismatic, or (who) otherwise consented, and proffered obedience to him, and (who) adored him, even castellans, prefects, captains and officials, even of Our beloved City and while Ecclesiastical Estate, even to the same thus promoted and/or assumed by homage or oath and/or obliged or constrained by caution, by obedience and devotion of the same thus promoted and/or assumed immune, (let it be licit) at any time to withdraw, and to avoid them as warlocks, foreigners, publicans  and hesiarchs; and for the same subject persons by fidelity and obedience of future Bishops, Archbishops, Patriarchs, Primates, Cardinals and Roman Pontiffs canonically elected nevertheless, remaining bound, and, (who) regarding the greater of these, thus promoted and assumed, if they wish to continue their government and administration, (let it be licit) to request the assistance of the secular arm to harass [confusionem] the same thus promoted and assumed; nor let those withdrawing from fidelity and obedience to the same thus promoted and assumed, on the occasion of the aforesaid, be, as tearers of the tunic of the Lord, subject to the vengeance of any censures or punishments.

§ 8.  Not withstanding the Apostolic Constitutions and ordinances, and even the privileges, indults and Apostolic Letters to the same Bishops, Archbishops, Patriarchs, Primates and Cardinals and whatever others, under whatsoever tenor and form, and together with whatever clauses and decrees, even (those) Motu Proprio and ex certa scientia, and from the fullness of Apostolic Authority, or even (those) conceded in Consistory or otherwise in any manner and even (those) approved and renewed over and over, and even contained in the Corpus Iuris, and even those by whatsoever capitular conclaves, even (those) strengthened by an oath or Apostolic confirmation and/or by any other firmness, even sworn by Us ourselves.  All of which, presenting their tenor as had in place of express (mentions) even (those) having been inserted word for word, with these otherwise remaining in their force, We especially and expressly derogate at least this time, with all others whatsoever (remaining) contrary.

§ 9. Moreover, so that the present letters might be brought to the knowledge of all, whom it interests, We will that they or their transcriptions — which We decree should be shown full faith after having been subscribed by the hand of a public notary and furnished with the seal of any person constituted in ecclesiastical dignity — be published and affixed upon the doors of the Basilica of the Prince of the Apostles in the City and of the Apostolic Chancery and in the perimeter of the Campo dei Fiori through any of our couriers, and that a copy of the same be placed therein affixed, and that the publication, posting and placing of an affixed copy of this kind suffice and be had as a solemn and legitimate (announcement), and that no other publication ought to be required or expected.

§ 10. Therefore, let it be licit to entirely no one of men to infringe upon this page of Our approbation, renewal, sanction, statute, wills to derogate, decrees and/or with temerarius daring to contradict (it). If, however, any one presume to attempt this, let him know that he will incur the indignation of the Omnipotent God and His Blessed Apostles, Peter and Paul.

Given at Rome, at Saint Peter’s, in the year of the Lord’s Incarnation, One Thousand, Five Hundred, Fifty-Nine, the fourth year of Our Pontificate.

+ I, Paul, Bishop of the Catholic Church
+ I, John du Bellay, Cardinal Bishop of Ostia
+ I, Rodolfo Pio de Carpo, Cardinal Bishop of Porto e Santa Rufina
+ I, Francesco Pisani, Cardinal Bishop of Frascati
+ I, Federico Cesi, Cardinal Bishop of Palestrina
+ I, Pedro Pacheco de Villena, Cardinal Bishop of Albano
+
+ I, Ranuccio Farnese, Cardinal Deacon of Santa Angelo in Pescheria, the Penitentiary Major, Latin Patriarch of Constantinople
+ I, Tiberio Crispi, Cardinal Priest of Sant’Agata dei Goti, Bishop of Sessa Arunca
+ I, Fluvio Giulio della Corgna, Cardinal Priest of Santo Stefano al Monte Celio, Bishop of Perugia
+ I, Giovanni Michele Saraceni, Cardinal Priest of Sant’Anastasia
+ I, Giovanni Ricci, Cardinal Priest of San Vitale, Bishop of Chiusi, Italy
+ I, Giacomo Puteo, Cardinal Priest of Santa Maria in Via
+ I, Girolomo Dandini, Cardinal Priest of San Marcello, Bishop of Imola
+ I, Bernardino Scotti, Cardinal Priest of San Matteo in Merulana, Archbishop of Piacenza
+ I, Diomede Carafa, Cardinal Priest of San Pier Damniani ai Monti di San Paolo, Bishop of Ariano
+ I, Scipio Rebiba, Cardinal Priest of Santa Pudenziana, Archbishop of Pisa
+ Jean Suau, Cardinal Priest of San Giovanni a Porta Latina, Bishop of Mirepoix, France
+ Giannantonio Capizucchi, Cardinal of San Pancrazio, Bishop of Lodi
+ I, Taddeo Gaddi, Cardinal Priest of San Silvestro in Capite
+ I, Virgilio Rosario, Cardinal Priest of San Simeone Profeta, Bishop of Spoleto
+ I, Francisco Mendoza Bobadilla, Cardinal Priest of Sant’Eusebio, Bishop of Alexandria
+ I, Clemented’Olera, Cardinal Priest of Santa Maria in Ara Caeli
+ I Guido Ascanio Sforza di Santa Fiora, Cardinal Deacon of Santa Maria in Via Lata
+ I, Niccolò Caetani di Sermoneta, Cardinal Deacon of Sant’Eustachio
+ I, Giacomo Savelli, Cardinal Deacon of Santa Maria in Cosmedin
+ I, Girolamo Recanati Capodiferro, Cardinal Deacon of San Giorgio in Velabro, Bishop of Saint Jean de Maurienne, France
+ I, Innocenzo Ciocchi del Monte, Cardinal Deacon of Sant’Onofrio
+ I, Luigi Cornaro, Cardinal Deacon of San Teodoro
+ I, Carlo Carafa, Cardinal Deacon of Sainti Vito, Modesto and Crescenzia
+ I, Alfonso Carafa, Cardinal Deacon of Santa Maria in Domnica, Archbishop of Naples
+ I, Vitellozzo Vitelli, Cardinal Deacon of Santa Maria in Portico, Bishop of Citta di Castello
+ I, Giovanni Battista Consigliere, Cardinal Deacon of Santa Lucia in Septisolio

As God is My Help

Given on the 15th of February, 1559, in the 4th of (our) Pontificate

 


 

La Constitution, « Cum ex apostolatus »

Paul IV, évêque
Serviteur des Serviteurs de Dieu

Le 15ème jour de février de l’an de grâce 1559

[Traduit du texte latin de la bulle trouvée chez Francesco Gaude,
Bullarum Diplomatum et Privilegio, Turin, 1860, Volume VI, pp. 551-556.]

PUISQU’EN VERTU DE LA CHARGE APOSTOLIQUE qui, au-delà de nos mérites, nous a été divinement confiée, repose sur nous le soin général du troupeau du Seigneur, nous sommes tenus, pour assurer sa fidèle garde et sa salutaire direction, à l’instar des veilleurs de nuit, de veiller assidûment et d’être plus attentifs, afin que ceux qui, en ce temps, poussés par le péché et agissant selon leur propre prudence, s’élèvent plus sciemment et plus pernicieusement qu’à l’ordinaire contre la discipline de la foi orthodoxe, et qui, pervertissant le sens des Saintes Écritures par des inventions superstitieuses et fictives, s’efforcent de déchirer l’unité de l’Église catholique et la tunique sans couture du Seigneur, soient repoussés du bercail du Christ, de peur qu’ils ne persistent dans leur magistère d’erreur, eux qui méprisent d’être disciples de la vérité.

§ 1. Nous, considérant que ce genre d’affaires est si grave et si dangereuse que même le Pontife romain, qui sur terre agit au nom de notre Dieu et Seigneur Jésus-Christ, qui détient la plénitude du pouvoir sur les nations et les royaumes et qui juge tous les hommes comme nul ne pouvant être jugé en ce siècle, puisse être destitué s’il s’avère qu’il s’écarte de la Foi ; et que, là où le danger est plus grand, il faut prendre conseil avec plus de soin et de diligence afin que les pseudo-prophètes ou d’autres, même dotés d’une juridiction temporelle, ne piègent pas misérablement les âmes des simples et n’entraînent pas avec eux, dans la perdition et la ruine de la damnation, le peuple innombrable confié à leurs soins et à leur gouvernement, tant spirituels que temporels ; et afin que Nous ne voyions jamais l’abomination de la désolation, dont a parlé le prophète Daniel, dans le Lieu Saint ; désirant autant que Nous le pouvons avec Dieu, pour le bien de notre charge pastorale [munus], capturer les renards qui efforcent de démolir la vigne du Seigneur et de tenir les loups à distance des enclos des brebis, de peur que Nous ne soyons vus comme des chiens muets, ne voulant pas aboyer, et que nous soyons perdus avec les mauvais ouvriers des champs, et que nous soyons comparés à un mercenaire.

§ 2. Après avoir mûrement réfléchi à ces questions avec Nos vénérables frères, les cardinaux de la Sainte Église romaine, et avec leur avis et leur assentiment unanime, Nous approuvons et renouvelons de (Notre) Autorité apostolique chacune des sentences, censures et peines d’excommunication, de suspension, d’interdit, de privation et toutes autres, prononcées pour de tels cas par tous les pontifes romains, Nos prédécesseurs, même par leurs lettres extravagantes, ou reçues par l’Église de Dieu dans les saints conciles, et/ou publiées et promulguées de quelque manière que ce soit dans les décrets et statuts des saints Pères, ou par les saints canons, constitutions et ordonnances apostoliques, contre les hérétiques et les schismatiques, et Nous renouvelons qu’elles doivent être perpétuellement observées et qu’elles doivent être rétablies et prospérer, si ce n’est déjà le cas ; et que quiconque, qui serait trouvé, avoué et/ou reconnu coupable d’avoir par le passé dévié de la foi catholique, d’être tombé dans l’hérésie, d’avoir participé à des schismes, de les avoir provoqués ou de les avoir commis, ou — que Dieu daignera éviter par Sa clémence et Sa bonté envers tous — déviera dans l’au-delà, ou tombera dans l’hérésie, ou participera à des schismes, ou les provoquera ou les commettra, et qui serait trouvé dévié, tombé dans l’hérésie, ou qui y participerait, les provoquerait ou les commettrait, ou qui avouerait ou serait reconnu coupable (de cela), quel que soit son état, son grade, son ordre, sa condition et sa prééminence, même épiscopal, archiépiscopal, patriarcal, primatial ou dans toute dignité ou honneur ecclésiastique supérieur du cardinalat, et de quelque terre du Siège apostolique qu’il rayonne, tant perpétuellement que temporellement, par le munus d’une légation, et/ou même avec l’autorité ou l’excellence d’un comte, d’un baron, d’un marquis, d’un duc, d’un roi et d’un empereur, et Nous décrétons que ceux-ci encourront les peines, censures et châtiments susmentionnés.

§ 3. Et néanmoins, considérant qu’il est digne que ceux qui ne s’abstiennent pas du mal par amour de la vertu en soient dissuadés par la crainte du châtiment ; et combien d’évêques, d’archevêques, de patriarches, de primats, de cardinaux, de légats, de comtes, de barons, de marquis, de ducs, de rois et d’empereurs, qui devraient enseigner aux autres et leur donner le bon exemple, afin qu’ils demeurent dans la foi catholique, pèchent plus gravement que les autres en transgressant, car non seulement ils se détruisent eux-mêmes, mais ils entraînent aussi avec eux d’innombrables peuples confiés à leur garde et à leur gouvernement ou autrement soumis à eux dans la perdition et l’abîme de la destruction, concernant des conseils et un assentiment similaires, par cette constitution qui sera en vigueur à jamais, en haine d’un si grand crime, dont il ne peut y en avoir de plus grand ni de plus pernicieux dans l’Église de Dieu, nous, par la plénitude du pouvoir apostolique, sanctionnons, établissons, décrétons et définissons que, les sentences, censures et peines susmentionnées demeurant en vigueur et applicables, et prenant effet, tous et chacun des Évêques, Archevêques, Patriarches, Primats, Cardinaux, Légats, Comtes, Barons, Marquis, Ducs, Rois et Empereurs qui, comme indiqué précédemment, ont été surpris, ont avoué ou ont été reconnus coupables d’hérésie, d’avoir provoqué ou commis un schisme, et qui, à l’avenir, provoqueront ou commettront de tels actes, sont, de ce fait même, privés de tout droit ou service dans leurs ordres et cathédrales, y compris les églises métropolitaines, patriarcales et primatiales, ainsi que de l’honneur du Cardinalat et de la charge de légation, tant à la voix active que passive, de toute autorité et de toute fonction ecclésiastique, avantages et charges, séculiers ou réguliers, qu’ils aient reçus par concessions ou dispenses apostoliques en titre, recommandation et administration ou autres de quelque manière que ce soit, et sur lesquels ou auxquels ils ont un droit quelconque qu’ils ont eu, ainsi que sur tous les fruits, loyers et produits annuels sur des fruits, loyers et produits similaires qui leur sont réservés et attribués, ainsi que sur les comtés, baronnies, marquises, duchés, royaumes et empires, sont complètement et définitivement privés, et de ceux-ci ils sont autrement incapables et inaptes, et sont tenus responsables des rechutes et des subversions dans les charges et à tous égards, comme s’ils avaient auparavant publiquement renoncé à de telles choses devant un tribunal; leurs cathédrales, métropolites, églises patriarcales et primatiales, leurs cardinaux, leurs autres honneurs, leurs dignités majeures ou mineures, leur voix active ou passive, leur autorité, leurs monastères et bénéfices, leurs comtés, baronnies, marquises, duchés, royaumes et empires ne peuvent être restaurés, remplacés, rétablis ou réhabilités d’aucune manière ; ils sont laissés à la discrétion du pouvoir séculier, avec une juste considération pour la punition, à moins que, lorsque des signes de véritable repentir et les fruits de la pénitence apparaissent en eux, ils ne soient relégués par la bonté et la clémence du Siège lui-même dans un monastère ou un autre lieu régulier, pour y accomplir une pénitence perpétuelle dans le pain et l’eau de la douleur. Et que, pour ces raisons, elles devraient être tenues, traitées et considérées par tous, quel que soit leur statut, leur degré, leur ordre, leur condition et leur préséance, et que ceux qui possèdent une quelconque dignité ecclésiastique, même épiscopale, archiépiscopale, patriarcale et primatiale ou toute autre dignité ecclésiastique supérieure, et même l’honneur d’un cardinal, ou une autorité et une excellence séculières, même comtales, baronniales, marquisiales, ducales, royales et impériales, devraient être évités comme tels et privés de tout confort humain.

§ 4. Et ceux qui prétendent avoir le droit de patronage ou de nommer des personnes aptes aux cathédrales, voire aux églises métropolitaines, patriarcales et primatiales, aux monastères ou autres bénéfices ecclésiastiques, par la privation de tels postes vacants, de peur qu’ils ne soient exposés aux inconvénients d’une vacance prolongée, mais, ayant été arrachés à la servitude des hérétiques, accordés à des personnes aptes qui dirigent fidèlement leurs peuples sur les voies de la justice, seront tenus de présenter d’autres personnes aptes à ces églises, monastères et bénéfices, dans le délai fixé par la loi ou par leur accord ou coopération avec ledit Siège, à nous ou au Pontife romain en fonction ; à défaut, lorsque ce délai sera écoulé, la pleine et entière disposition desdits églises, monastères et bénéfices nous reviendra, à nous, le Pontife romain susmentionné, de plein droit.

§ 5. De plus, ceux qui, appréhendés, ayant avoué ou été condamnés, prétendent sciemment, de quelque manière que ce soit, les recevoir, les défendre, les favoriser, les croire ou en faire la doctrine, seront excommuniés et infamés. Ils ne pourront être admis, ni de vive voix, ni en personne, ni par écrit, ni par messager, ni par aucun procureur, à aucune charge publique ou privée, ni à aucun conseil, ni à aucun Synode, ni à aucun Concile, général ou provincial, ni au Conclave des cardinaux, ni à aucune assemblée des Fidèles, ni à l’élection de quiconque, ni à témoigner. Ils seront également déclarés sans testament et exclus de la succession. De plus, nul ne pourra être contraint de leur répondre sur quelque question que ce soit. C’est pourquoi, s’ils sont juges, que leurs sentences ne soient pas appliquées, qu’aucune affaire ne soit portée devant eux ; et, s’ils sont avocats, que leur patronage ne soit en aucune façon accepté. S’ils ont été avocats, leurs plaidoiries ne seront en aucun cas acceptées. Quant aux tables de notation, les actes qu’elles ont dressés seront sans force ni valeur. De plus, les clercs seront privés de toutes les églises, y compris les cathédrales, les métropolites, les patriarcaux et les primatiaux, ainsi que des dignités ecclésiastiques, des monastères, des bénéfices et des offices, y compris, de préférence, ceux assortis de qualifications, obtenus de quelque manière que ce soit. Eux et les laïcs, également qualifiés et dotés des dignités susmentionnées, seront déchus de tous les royaumes, duchés, seigneuries, fiefs et biens temporels qu’ils possèdent, dans cette mesure. Ces royaumes, duchés, seigneuries, fiefs et biens seront publiés et rendus publics, et deviendront le droit et la propriété de ceux qui les ont occupés en premier, pourvu qu’ils l’aient fait dans la sincérité de la foi et l’unité de la sainte Église romaine, et sous notre obéissance canonique et celle de nos successeurs, les pontifes romains.

§ 6. Ajoutant que si, à quelque moment que ce soit, il apparaît qu’un évêque, même agissant en qualité d’Archevêque, de Patriarche ou de Primat, ou un Cardinal de ladite Église romaine, même, comme il est préférable, un légat, ou même le Pontife romain, avant sa promotion ou son entrée en fonction comme cardinal ou Pontife romain, a dévié de la foi catholique ou est tombé dans une hérésie (ou est tombé dans un schisme, l’a fomenté ou l’a commis), sa promotion ou son entrée en fonction, même faite en accord et avec l’assentiment unanime de tous les Cardinaux, sera nulle, non avenue et sans effet (nulla, irrita et inanis). Elle ne pourra être ni validée ni devenir valide du fait de l’entrée en fonction, de la consécration, du gouvernement et de l’administration ultérieurs, de la possession ou de la quasi-validité, ni du fait de l’intronisation ou de l’adoration du Pontife romain lui-même, ni du fait de l’obéissance qui lui est rendue par tous, ni du cours de toute attitude adoptée dans ce qui précède. Aucun Évêque, Archevêque ou Patriarche ne sera autorisé à agir contre ces Évêques ou Patriarches. Archevêques ou Patriarches. Ou que lorsque des Primats sont promus, ou sont considérés comme Cardinaux ou Pontifes romains, ils sont réputés avoir conféré ou conférer la faculté d’administrer en matière spirituelle ou temporelle, mais que tout ce qu’ils disent, font et administrent de quelque manière que ce soit, et ce qui en découle, crée un certain pouvoir, et n’attribue à personne aucune fermeté ni supériorité ; et qu’eux-mêmes, ainsi promus et considérés, sont de ce fait privés de toute dignité, place, honneur, titre, autorité, charge et pouvoir ; et cela est permis à tous et à chacun d’eux ainsi promus et considérés, s’ils n’ont pas auparavant dévié de la foi ni été hérétiques, ni provoqué ni commis de schisme.

§ 7. Pour les personnes sujettes, clercs et laïcs, réguliers et même laïcs, et aussi cardinaux, même ceux qui étaient présents lors de l’élection du Pontife (qui) ont dévié auparavant de la Foi ou (étaient) schismatiques, ou (qui) ont autrement consenti, et lui ont offert obéissance, et (qui) l’ont adoré, même châtelains, préfets, capitaines et officiers, même de Notre Ville bien-aimée et pendant leur état ecclésiastique, même à ceux ainsi promus et/ou assumés par hommage ou serment et/ou obligés ou contraints par prudence, par obéissance et dévotion de ceux ainsi promus et/ou assumés, immunisés, (qu’il soit licite) à tout moment de se retirer, et de les éviter comme sorciers, étrangers, publicains et hésiarches ; et pour les mêmes sujets, par fidélité et obéissance aux futurs Évêques, Archevêques, Patriarches, Primats, Cardinaux et Pontifes romains canoniquement élus néanmoins, demeurant liés, et, (qui) à l’égard des plus hauts d’entre eux, ainsi promus et assumés, s’ils veulent continuer leur gouvernement et leur administration, (qu’il soit licite) de demander l’assistance du pouvoir séculier pour harceler [confusionem] ceux-là mêmes ainsi promus et assumés ; et que ceux qui se retirent de la fidélité et de l’obéissance à ceux-là mêmes ainsi promus et assumés, à l’occasion de ce qui précède, soient, comme des déchireurs de la tunique du Seigneur, soumis à la vengeance de toute censure ou punition.

§ 8. Nonobstant les Constitutions et ordonnances apostoliques, et même les privilèges, indults et lettres apostoliques accordés aux mêmes Évêques, Archevêques, Patriarches, Primats et Cardinaux et à tous autres, sous quelque forme et teneur que ce soit, et avec toutes clauses et tous décrets, même ceux du Motu Proprio et de l’Ex certa scientia, et de la plénitude de l’Autorité apostolique, ou même ceux concédés en consistoire ou autrement de quelque manière que ce soit et même ceux approuvés et renouvelés à maintes reprises, et même contenus dans le Corpus Iuris, et même ceux de quelque conclave capitulaire que ce soit, même ceux renforcés par un serment ou une confirmation apostolique et/ou par toute autre fermeté, même juré par Nous-mêmes. Tout ceci, présentant leur teneur comme ayant été à la place de mentions expresses, même si celles-ci ont été insérées mot pour mot, celles-ci restant par ailleurs en vigueur, Nous dérogeons expressément et spécialement au moins cette fois-ci, toutes les autres étant contraires.

§ 9. De plus, afin que les présentes lettres soient portées à la connaissance de tous ceux qu’elles intéressent, Nous voulons qu’elles, ou leurs transcriptions – auxquelles Nous décrétons qu’elles doivent être considérées comme pleinement fiables après avoir été signées de la main d’un notaire public et munies du sceau d’une personne constituée en dignité ecclésiastique – soient publiées et affichées sur les portes de la Basilique du Prince des Apôtres dans la Ville et de la Chancellerie Apostolique, ainsi qu’aux abords du Campo dei Fiori, par l’un de Nos courriers, et qu’une copie y soit apposée. La publication, l’affichage et l’apposition d’une copie ainsi apposée suffisent et sont considérés comme une annonce solennelle et légitime, et aucune autre publication ne doit être requise ni attendue.

§ 10. Que nul ne puisse donc enfreindre cette page de notre approbation, innovation, sanction, statut, dérogation aux volontés ou décrets, ni la contredire par une audace téméraire. Quiconque oserait le faire, qu’il sache qu’il s’attirera l’indignation de Dieu Tout-Puissant et de ses apôtres Pierre et Paul.

Donné à Rome, en la basilique Saint-Pierre, en l’an de l’Incarnation de notre Seigneur mil cinq cent cinquante-neuf, la 15ème calende de mars, la quatrième année de notre pontificat.

+ Moi, Paul, évêque de l’Église catholique
+ Moi, Jean du Bellay, Cardinal Evêque d’Ostie
+ Moi, Rodolfo Pio de Carpo, Cardinal Évêque de Porto et Santa Rufina
+ Moi, Francesco Pisani, Cardinal Évêque de Frascati
+ Moi, Federico Cesi, Cardinal Évêque de Palestrina
+ Moi, Pedro Pacheco de Villena, Cardinal Évêque d’Albano
+
+ Moi, Ranuccio Farnese, Cardinal Diacre de Sant’Angelo in Pescheria, Major Pénitentiaire, Patriarche Latin de Constantinople
+ Moi, Tiberio Crispi, Cardinal Prêtre de Sant’Agata dei Goti, Évêque de Sessa Arunca
+ Moi, Fluvio Giulio della Corgna, Cardinal Prêtre de Santo Stefano al Monte Celio, Évêque de Pérouse
+ Moi, Giovanni Michele Saraceni, Cardinal Prêtre de Sant’Anastasia
+ Moi, Giovanni Ricci, Cardinal Prêtre de San Vitale, Évêque de Chiusi, Italie
+ Moi, Giacomo Puteo, Cardinal Prêtre de Santa Maria in Via
+ Moi, Girolomo Dandini, Cardinal Prêtre de San Marcello, Évêque d’Imola
+ Moi, Bernardino Scotti, Cardinal Prêtre de San Matteo in Merulana, Archevêque de Plaisance
+ Moi, Diomède Carafa, Cardinal Prêtre de San Pier Damniani ai Monti di San Paolo, Évêque d’Ariano
+ Moi, Scipion Rebiba, Cardinal Prêtre de Santa Pudenziana, Archevêque de Pise
+ Jean Suau, Cardinal Prêtre de San Giovanni a Porta Latina, Évêque de Mirepoix, France
+ Giannantonio Capizucchi, cardinal de San Pancrazio, évêque de Lodi
+ Moi, Taddeo Gaddi, Cardinal Prêtre de San Silvestro in Capite
+ Moi, Virgilio Rosario, Cardinal Prêtre de San Simeone Profeta, Évêque de Spolète
+ Moi, Francisco Mendoza Bobadilla, Cardinal Prêtre de Sant’Eusebio, Évêque d’Alexandrie
+ Moi, Clément’Olera, Cardinal Prêtre de Santa Maria in Ara Caeli
+ Moi, Guido Ascanio Sforza di Santa Fiora, Cardinal Diacre de Santa Maria in Via Lata
+ Moi, Niccolò Caetani di Sermoneta, Cardinal Diacre de Sant’Eustachio
+ Moi, Giacomo Savelli, Cardinal Diacre de Santa Maria in Cosmedin
+ Moi, Girolamo Recanati Capodiferro, Cardinal Diacre de San Giorgio in Velabro, Évêque de Saint Jean de Maurienne, France
+ Moi, Innocenzo Ciocchi del Monte, Cardinal Diacre de Sant’Onofrio
+ Moi, Luigi Cornaro, Cardinal Diacre de San Teodoro
+ Moi, Carlo Carafa, Cardinal Diacre des Saints Vito, Modesto et Crescenzia
+ Moi, Alfonso Carafa, Cardinal Diacre de Santa Maria in Domnica, Archevêque de Naples
+ Moi, Vitellozzo Vitelli, cardinal diacre de Santa Maria in Portico, évêque de Citta di Castello
+ Moi, Giovanni Battista Consigliere, Cardinal Diacre de Sainte-Lucie de Septisolio

Le Seigneur est mon secours.

Fait le 15 février 1559, quatrième année de Notre Pontificat.